Category Archives: NEWS-FEED

Η ΣΠΑΡΤΗ ΚΑΙ Η ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΤΗΣ ΣΑΛΑΜΙΝΟΣ (480 Π.Ν.Χ.)

slamina-maxi

ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΤΟΝ ΗΡΟΔΟΤΟ

ΣΤΗΝ ΝΑΥΜΑΧΙΑ ΤΗΣ ΣΑΛΑΜΙΝΟΣ Η ΣΠΑΡΤΗ ΕΛΑΒΕ ΜΕΡΟΣ ΜΕ 70 ΠΕΝΤΗΚΟΡΟΥΣ ΚΑΙ 16 ΤΡΙΗΡΕΙΣ

ΚΑΤΩ ΑΠΟ ΤΙΣ ΔΙΑΤΑΓΕΣ ΤΟΥ ΕΥΡΙΒΙΑΔΗ ΠΟΥ ΕΙΧΕ ΤΗΝ ΑΡΧΗΓΙΑ ΤΟΥ ΣΤΟΛΟΥ

aaaaaaaa1

Στις  σπαρτιατικές  τριήρεις,  οι  «επιβάτες»,  δηλαδή  οι  πεζοναύτες  οπλίτες  τους,  αποτελούντο  από  Σπαρτιάτες  και  άλλους  Λακεδαιμόνιους,  οι  ναύτες  ήταν  Λάκωνες  περίοικοι  ενώ  οι  κωπηλάτες  ήταν  περίοικοι  και  είλωτες.  Οι  τριήραρχοι  ήταν  Σπαρτιάτες  ή  Λάκωνες  περίοικοι.

Από  τους  αριθμούς  των  πλοίων  που  παρέταξαν  στα  Μηδικά,  συνάγεται  ότι  περί  το  480  π.Χ.,  η  συνολική  δύναμη  τους  ανερχόταν  σε  120-130  τριήρεις.

horse-carrier4

Μία  σπάνια  απεικόνιση  ενός  αρχαιοελληνικού   ιππαγωγού  σκάφους  (μεταφοράς  ίππων), από  τον  Sam  Manning.  Πρέπει  να  θεωρείται  βέβαιο  ότι το Πελοποννησιακό  ναυτικό  διέθετε  τέτοιου  είδους  πλοία.

Ο Σπαρτιάτης ναύαρχος Ευρυβιάδης έδωσε το σήμα για επίθεση. Στην αρχή, ένα ελληνικό πλοίο, με ένα απλό χτύπημα, διέλυσε το πιο κοντινό περσικό πλοίο. Οι Αθηναίοι δήλωσαν ότι ήταν το πλοίο του Αμεινία, Αθηναίου από την Παλλήνη, αν και οι Αιγινήτες ισχυρίστηκαν ότι ήταν ένα από τα δικά τους πλοία[Ηρόδοτος, Ουρανία 84]. Τότε, τα ελληνικά πλοία επιτέθηκαν[ Ηρόδοτος, Ουρανία 86].

33

Ο Αριστείδης, μαζί με ένα σώμα οπλιτών, κατευθύνθηκε στην Ψυττάλεια, για να εξοντώσει όσους Πέρσες άφησε εκεί ο Ξέρξης.

( Ηρόδοτος, Ουρανία 95)

byza_grn

ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΗ

Στο  επίπεδο  των  διοικητών  του  στόλου,  ο  έγκυρος  «Σπαρτιατολόγος»  ιστορικός  Κάρλτετζ  θεωρεί  τον  Λύσανδρο (Έλαβε μέρος στον μετέπειτα εμφύλιο μεταξύ Σπάρτης-Αθήνας)  ως  τον  καλύτερο  Έλληνα  ναύαρχο  από  την  εποχή  του  Θεμιστοκλή  με  την  εξαίρεση  ίσως  του  Φορμίωνος.  Αποψη  του  γράφοντος  είναι  ότι  ο  Λύσανδρος  υπήρξε  ανώτερος  και  του  Φορμίωνος  λόγω  της  γενικότερης  στρατηγικής  του  στις  θαλάσσιες  επιχειρήσεις  του  πολέμου.

(3479)

4,157 total views, 4 views today

ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΟΥΣ Λ Υ Σ Ι Σ Τ Ρ Α Τ Η

318428

Η Λυσιστράτη είναι κωμωδία του Αριστοφάνη που γράφτηκε και διδάχθηκε το 411 π.Χ.. Θεωρείται ένα από τα παλιότερα και χαρακτηριστικότερα αντιπολεμικά έργα. Η υπόθεση έχει να κάνει με τη σεξουαλική απεργία που κηρύσσουν οι γυναίκες της Αθήνας και της Σπάρτης, προσπαθώντας έτσι να πείσουν τους άντρες τους να σταματήσουν τον εμφύλιο πόλεμο μεταξύ Σπάρτης και Αθήνας.

021

Στην αρχαία Αθήνα, κατά την περίοδο του πολέμου, οι γυναίκες με επικεφαλής τη Λυσιστράτη αποφασίζουν να σταματήσουν τον πόλεμο και να ξαναφέρουν την ειρήνη στον τόπο τους. Ανάμεσα στις συγκεντρωμένες γυναίκες, ξεχωρίζουν εκτός από τη Λυσιστράτη, η Αθηναία Κλεονίκη, η νεαρή Μυρρίνη, και η Σπαρτιάτισσα Λαμπιτώ.

Την αρχική ιδέα έχει συλλάβει η Λυσιστράτη η οποία για αυτόν το λόγο έχει συγκαλέσει κρυφά όλες τις Αθηναίες αλλά και αντιπροσώπους από τις υπόλοιπες πόλεις. Οι γυναίκες συγκεντρώνονται και όταν εκείνη τους προτείνει την κήρυξη ερωτικής αποχής μέχρι οι άντρες να αποφασίσουν τη λήξη του πολέμου, αρχικα αυτές διαφωνούν. Τελικά μετά από έντονους δισταγμούς πείθονται όταν η σπαρτιάτισσα Λαμπιτώ με αποφασιστικότητα προσχωρεί στο σχέδιο της Λυσιστράτης. Η απόφαση σφραγίζεται με όρκο πάνω στο κρασί.

Την ίδια στιγμή ακούγονται φωνές ενθουσιασμού από την Ακρόπολη, σημάδι πως το δεύτερο σκέλος του σχεδίου της Λυσιστράτης πέτυχε. Οι ηλικιωμένες γυναίκες έχουν κυριεύσει την Ακρόπολη, εκεί όπου βρίσκεται το θησαυροφυλάκιο των δημοσίων χρημάτων με τα οποία χρηματοδοτούντο οι πολεμικές επιχειρήσεις.

Η συγκέντρωση των γυναικών διαλύεται. Στη σκηνή μπαίνει τώρα ο Χορός που αποτελείται από ηλικιωμένους άντρες και ακολουθεί ένας δεύτερος Χορός από ηλικιωμένες γυναίκες. Οι άντρες, εξοργισμένοι από την ανταρσία των γυναικών, έρχονται κρατώντας χύτρες και αναμμένους πυρσούς. Οι γυναίκες από την άλλη πλευρά κρατάνε σταμνιά με νερό. Αρχίζει η αναμέτρηση. Οι άντρες απειλούν τις γυναίκες με τους πυρσούς τους, και οι γυναίκες τούς κατατροπώνουν αδειάζοντας τα σταμνιά τους πάνω στις φωτιές των αντρών.

Στη σκηνή έρχεται ένας ηλικιωμένος, ο Πρόβουλος (μέλος μιας δωδεκαμελούς επιτροπής διακεκριμένων πολιτών, που είχε σκοπό τον αυστηρό έλεγχο της οικονομίας). Σαν εκπρόσωπος της εκκλησίας του Δήμου, προστάζει τους τοξότες που τον ακολουθούν να συλλάβουν τις γυναίκες. Οι γυναίκες όμως δεν το επιτρέπουν.

Η Λυσιστράτη και ο Πρόβουλος επιδίδονται σ’ έναν αγώνα λόγων, όπου ο γυναικείος Χορός παραστέκεται στη Λυσιστράτη και ο αντρικός στον Πρόβουλο. Η Λυσιστράτη επαναλαμβάνει στον Πρόβουλο την απόφαση των γυναικών να επιβάλουν την ειρήνη, και ο Πρόβουλος εκδιώκεται από τις γυναίκες. Η αποχή έχει αρχίσει να γίνεται ανυπόφορη και για τα δύο φύλα. Όμως οι άντρες έχουν αρχίσει να αισθάνονται πολύ βαριές τις συνέπειες. Οι γυναίκες τους, σύμφωνα με τις οδηγίες της Λυσιστράτης, τους προκαλούν όσο γίνεται περισσότερο χωρίς όμως τελικά να υποκύπτουν στις επιθυμίες τους.

Παράλληλα το σχέδιο των γυναικών έχει επιτυχία και στη Σπάρτη. Ένας Σπαρτιάτης κήρυκας έρχεται και ζητά να ορίσουν οι Αθηναίοι αντιπροσώπους για να αρχίσουν οι διαπραγματεύσεις της ειρήνης. Οι Σπαρτιάτες απεσταλμένοι και οι Αθηναίοι, κάνουν έκκληση στη Λυσιστράτη να τους βοηθήσει στο συμβιβασμό. Η Λυσιστράτη το πετυχαίνει με τη βοήθεια μιας καλλονής, της προσωποποιημένης Συμφιλίωσης.

Η Λυσιστράτη κατηγορεί Αθηναίους και Σπαρτιάτες γιατί πρόδωσαν την κοινή θρησκευτική και πολιτιστική τους κληρονομιά. Οι δύο αντιπροσωπείες απορροφημένες από τα κάλλη της Συμφιλίωσης, κάνουν αμοιβαίες παραχωρήσεις και η ειρήνη εξασφαλίζεται.

Το αίσιο τέλος σφραγίζεται με ένα συμπόσιο που παραθέτουν οι γυναίκες μέσα σε μια αποθέωση από τραγούδια και χορούς.

lisistrati

Το έργο αντιπροσωπεύει μια από τις καλύτερες στιγμές του Αριστοφάνη. Είναι η τελευταία προσπάθειά του να επικρατήσει η ειρήνη, μετά τους Αχαρνής (425 π.Χ.) και την Ειρήνη (421 π.Χ.). Από την Ειρήνη μέχρι τη Λυσιστράτη, έχουν διαδραματιστεί διάφορα πολιτικά γεγονότα: Η σύναψη της Νικιείου ειρήνης το 421 π.Χ., η άμεση σχεδόν παραβίασή της και από τις δύο πλευρές, η απώλεια της Δεκέλειας (του σπουδαιότερου οχυρού της Αθήνας), η καταστροφή της σικελικής εκστρατείας του 413 π.Χ., η αποστασία ενός μεγάλου μέρους της Αθηναϊκής συμμαχίας. Οι πληγές των αντιπάλων δεν άφηναν περιθώρια ούτε για ειρήνη ούτε για νέο πόλεμο. Όλοι ήταν ηττημένοι αλλά ταυτόχρονα αμετανόητοι.

Η Λυσιστράτη έχει τα ίδια αισθήματα με τον Τρυγαίο της Ειρήνης. Αντίθετα με τον Δικαιόπολη των Αχαρνέων, η Λυσιστράτη και ο Τρυγαίος θέλουν την ειρήνη όχι για λόγους προσωπικού συμφέροντος, ούτε μόνο για το καλό της Αθήνας, αλλά για το συμφέρον ολόκληρου του ελληνικού κόσμου.

Η ειρήνη στο τέλος του έργου επιτυγχάνεται με κάποιες αμοιβαίες παραχωρήσεις. Η Λυσιστράτη πείθει αφενός τους Αθηναίους να παραιτηθούν από την Πύλο, που έγινε Αθηναϊκή κτήση κατά τη διάρκεια των πολεμικών επιχειρήσεων, και αφετέρου τους Σπαρτιάτες, να παραιτηθούν από τρεις άλλες περιοχές.

Η συμφιλίωση επισφραγίζεται στο τέλος του έργου με τον Σπαρτιάτη τραγουδιστή να επικαλείται και να υμνεί θεότητες τις οποίες αναγνώριζαν και λάτρευαν και οι Αθηναίοι. Ο Σπαρτιάτης είναι αυτός που, κατά πάσα πιθανότητα κλείνει το έργο υμνώντας την Αθηνά, πολιούχο θεά της Αθήνας, που όμως λατρευόταν και στη Σπάρτη ως Αθηνά «χαλκίοικος»: «Ύμνησε τη θεά την πιο δυνατή, που όλους τους νικά, τη θεά με το χάλκινο σπίτι».

Αρχαίο Κείμενο και Μετάφραση

Μετάφραση-Σημειώσεις: Πολύβιος Δημητρακόπουλος (Pol Arcas)
εκδόσεις Φέξη, Αθήνα 1910

[real3dflipbook id=”6″]

(1272)

1,588 total views, 2 views today

ΣΚΙΡΙΤΕΣ – ΜΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΤΟΥ ΣΠΑΡΤΙΑΤΙΚΟΥ ΣΤΡΑΤΟΥ

praxagoras

Από τους λιγότερο γνωστούς πολεμιστές της αρχαιότητος κατά την κλασική περίοδο ήσαν οι Σκιρίτες. Ποιοί ήσαν όμως οι Σκιρίτες;

Είναι αλήθεια, ότι δεν έχουμε αρκετά στοιχεία από τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς. Έχουν διασωθεί ελάχιστα και κυρίως κάποιες αναφορές. Το όνομά τους οι Σκιρίτες το πήραν από την περιοχή καταγωγής τους την Σκιρίτιδα.http://www.gtp.gr/LocPage.asp?id=64027

Ως περιοχή ήτο τραχιά και ορεινή, αφιλόξενη χώρα, στα βόρια της λακωνικής, ανάμεσα στους ποταμούς Οινούντα και Ευρώτα. Το όνομα Σκιρίτης έχει κοινή ρίζα με το σκίρος που σημαίνει ασβεστόλιθος, γύψος, σκληρό πέτρωμα.

Οι Σκιρίτες σύμφωνα με τον Στέφανο Βυζάντιο και τον Ησύχιο τον Αλεξανδρέα ήσαν Αρκάδες («Σκιρίτης λόχος, ούτω καλούμενος ο προκινδυνεύων. Ην δε Αρκαδικός»). Ζούσαν κυρίως στο ύπαιθρο στην σημερινή νότια Αρκαδία. Αρχικώς ανήκαν στην Αρκαδία και κατόπιν ενσωματώθηκαν στην Λακωνία. Το πιθανότερο είναι ότι αυτό έγινε στην διάρκεια του πολέμου για την προσάρτηση της Αιγύτιδος (περιοχή της Αρκαδίας στα όρια των σημερινών συνόρων Αρκαδίας – Μεσσηνίας).

ΦΑΛΑΓΓΑ ΣΚΙΡΙΤΩΝ

Προσαρτήθηκαν στην Σπάρτη δίχως πολεμική δράση στην κατηγορία των Περιοίκων. Έτσι η Σπάρτη θωρακίζει τα βόρεια σύνορά της, από τους εχθρούς της Αρκάδες και Αργείους. Αυτό, εκτός από λόγους ασφαλείας, γίνεται προφανώς και για λόγους στρατηγικής γενικότερα, καθώς από το στενωπό της Σκιρίτιδος περνούσε η αμαξιτή οδός που ξεκινούσε από το Άργος και μέσω Τεγέας κατέληγε στην Σπάρτη.

Έκτοτε, η ορεινή αυτή περιοχή, η Σκιρίτιδα ταυτίστηκε απολύτως πολιτικά και στρατιωτικά με την Σπάρτη, παρόλο που κάτοικοί της ήσαν Αρκάδες.

Η πόλις Οίον είναι η μοναδική πόλη της Σκιρίτιδος. Στο Β.Δ άκρο του χωριού Κερασιά Αρκαδίας, στο ύψωμα πίσω από την εκκλησία του Αϊ – Γιάννη σκόρπιες πέτρες έχουν αναγνωριστεί ως ερείπια του οικισμού Οίον, της Αρχαίας Σκιρίτιδος.

Osprey_-_Elite_066_-_The_Spartan_Army_page_45_1

Οι Σκιρίτες ως δύναμη ήταν μία απο τις μόρες της Σπάρτης. Ο Διόδωρος ο Σικελιώτης (XV.32.1) μας λέει, ότι η μόρα Σκιριτών αποτελείτο από εξακόσιους άνδρες (οι οποίοι ήσαν γνωστοί για την σωματική τους δύναμη και αντοχή), που ονομαζόταν και Σκιρίτης λόχος.

Ενώ ο Θουκυδίδης (v.67), μας πληροφορεί ότι στην μάχη κατείχαν το αριστερό («ευώνυμον») κέρας της παρατάξεως, δίπλα στον Βασιλιά. Το δεξί το κατείχαν οι τριακόσιοι.

Στην παράταξη μάχης, όταν η φάλαγγα πορεύεται προς μάχη ουδείς είναι μπροστά από τον Βασιλιά πλην Σκιριτών. Πιο μπροστά και από τους έφιππους ανιχνευτές. Ήταν η εμπροσθοφυλακή του Σπαρτιατικού στρατού και προπορεύονταν του κυρίου τμήματος της φάλαγγος.

Το σύμβολο της μόρας Σκιριτών, ήταν ένα άσπρο γεράκι σε μαύρο φόντο. Οι Σκιρίτες κατείχαν ένα ιδιαίτερο ρόλο στο Σπαρτιατικό στρατό.  Οι Σκιρίτες ήσαν στρατιωτικά τμήματα που αναλάμβαναν δύσκολες αποστολές, κάτι σαν τις σημερινές ειδικές δυνάμεις. Για να κατανοήσουμε πόσο ομοίαζαν οι άντρες αυτοί με τους σύγχρονους καταδρομείς, αρκεί να αναφέρουμε ότι στις καταδρομικές επιχειρήσεις τους την νύχτα, έβαφαν το πρόσωπο και το σώμα τους μαύρο με σκόνη από κάρβουνο για απόκρυψη-παραλλαγή.

Σύμφωνα με το Διόδωρο τον Σικελιώτη, το σπουδαιότερο επίτευγμα του Σκιρίτη λόχου αποτέλεσε, μεταξύ άλλων, η εξολόθρευση δύο αδερφών του Ξέρξη μέσα στη βασιλική σκηνή, του Αβροκόμη του Πρεσβυτέρου και του Υπεράνθη, μία από τις νύχτες κατά τη διάρκεια της μάχης των Θερμοπυλών. Το σχέδιο του βασιλιά Λεωνίδα ήταν η δολοφονία του ίδιου του Ξέρξη, τον οποίο όμως το απόσπασμα των Σκιριτών δεν βρήκε εντός της σκηνής του. Το απόσπασμα εξοντώθηκε από τη δύναμη των επιλέκτων Περσών “Αθανάτων” όταν αργότερα έγινε αντιληπτό.

Σε περίπτωση ενέδρας ή εμποδίου, ειδοποιούσαν το κυρίως τμήμα να μην βρεθεί προ απροόπτου. Σε τέτοιες περιπτώσεις, εκτός από ενημέρωση του κυρίου τμήματος ήσαν επιφορτισμένοι με το να βρίσκουν άλλα δρομολόγια ώστε να διασφαλίζουν την ομαλή προσπέλαση του κυρίως τμήματος. Επίσης, σε περίπτωση στρατοπέδευσης της φάλαγγος οι Σκιρίτες στρατοπέδευαν σε σημεία που μπορούσαν να διακρίνουν από μακριά τους εχθρούς και τις κινήσεις τους.

Ο Ξενοφών στην «Λακεδαιμονίων Πολιτεία» τοποθετεί τους Σκιρίτες φρουρούς την νύχτα (xii. 3), ενώ εξηγεί ότι οι Λακεδαιμόνιοι τους τιμούν ιδιαίτερα καθώς οι τρομεροί και ακάματοι Σκιρίτες δεν λογαριάζουν κόπο ή κίνδυνο. Τα κατορθώματα των ανδρών αυτών, υμνήθηκαν από τους Λακεδαιμόνιους. Επίσης ο Ξενοφών στην «Κύρου Παιδεία» (IV, 2), τους συγκρίνει με τους ανίκητους Υρκανούς ιππείς.

«ὁ δὲ Σκιρίτης καλούμενος λόχος παρὰ τοῖς Σπαρτιάταις οὐ συντάττεται μετὰ τῶν ἄλλων, ἀλλ᾽ ἰδίαν ἔχων σύστασιν μετὰ τοῦ βασιλέως ἵσταται, καὶ παραβοηθεῖ τοῖς αἰεὶ θλιβομένοις μέρεσι: συνεστὼς δ᾽ ἐξ ἐπιλέκτων ἀνθρώπων μεγάλας ποιεῖται ῥοπὰς ἐν ταῖς παρατάξεσι καὶ κατὰ τὸ πλεῖστον αἴτιος γίνεται τῆς νίκης».

 

 SYNOPSIS TO OTHER LANGUAGES

byza_grn

The Sciritae or Skiritai (Greek: Σκιρῖται Skiritai) were a people subject to Sparta, whose status is comparable to that of the Perioeci. They lived in Skiritis, a mountainous region located in northern Laconia on the border with Arcadia, between the Oenus and the Eurotas rivers.

According to Stephanus of Byzantium and Hesychius of Alexandria, the Sciritae were of Arcadian origin. Their way of life was essentially rural: they mostly lived in villages, of which the biggest were Oion and Caryai. Their territory was inhospitable, but was of strategic importance for Sparta since it controlled the road to Tegea, which explains why it rapidly fell in Spartan hands. Their status was to that of the Perioeci, but Xenophon keeps them distinguished.

In war the Sciritae formed an elite corps of light infantry, a lochos (battalion) of about 600 men, which were used as a complement to the civic army. According to Thucydides (v. 67), they fought on the extreme-left wing in the battle-line, the most threatening position for the hoplite phalanx: “In this battle the left wing was composed of the Sciritae, who in a Lacedaemonian army have always that post to themselves alone”. At night, they were placed as sentinels ahead of the army (Xenophon, Constitution of the Spartans, xii. 3) and acted as scouts to open the way for the king, whom they only could precede.

In the Cyropaedia (IV, 2), Xenophon compares them to the Hyrcanian cavalry, used by the Assyrians as rear-guard.

byza_grn

Skiritai

Bei den Skiritai (altgriechisch: Σκιρῖται) handelt es sich um die freien Bewohner einer Landschaft im bergigen Norden des spartanischen Staatswesens, an der Grenze zu Arkadien. Aufgrund der strategischen Bedeutung für Sparta – durch die Skiritis verläuft die Straße nach Norden – wurden die Skiritai frühzeitig von den Spartanern unterworfen und erhielten den Status der Periöken.

Laut Stephan von Byzanz waren die Skiritai arkadischen Ursprungs, in Xenophons “Staatswesen der Lakedämonier” spielen sie eine hervorgehobene Rolle: Sie dürfen als einzige vor dem König ins Feld marschieren und verrichteten den Späh- und Wachdienst der spartanischen Armee. Laut Thukydides, der im Buch V (67 und 68) den Aufbau des spartanischen Heeres und die Schlacht bei Mantineia beschreibt, kämpfen die Skiritai am gefährdeten linken Flügel der Phalanx. Im Buch IV, Abschnitt 2 der “Kyropädie” (Erziehung des Kyros) vergleicht Xenophon sie mit der hyrkanischen Kavallerie, die von den Assyrern weder in gefährlichen Situationen noch in anstrengenden Unternehmungen geschont wurden, ähnlich wie die Lakedämonier ihre Skiriten einsetzten.

byza_grn

Skirites

Les Skirites (en grec ancien Σκιρῖται / Skiritai) sont un peuple appartenant à l’État lacédémonien, de statut comparable à celui des Périèques. Ils sont établis en Skiritide, région montagneuse et sauvage située au nord de la Laconie, à la frontière avec l’Arcadie, entre l’Oinous et l’Eurotas.

Selon des auteurs tardifs comme Étienne de Byzance ou Hésychios d’Alexandrie, les Skirites sont d’origine arcadienne. Leur mode de vie est essentiellement rural : leur habitat est éclaté en villages, les principaux étant Oion et Caryai. Leur territoire est inhospitalier, mais stratégiquement important pour Sparte puisqu’il domine la route menant vers Tégée, ce qui explique qu’il tombe rapidement sous la coupe spartiate. Leur statut est semblable à celui des Périèques, mais Xénophon (Helléniques, V, 2) les en distingue.

En temps de guerre, les Skirites forment un corps d’élite d’infanterie légère, un loche (bataillon) à part de 600 hommes, qui sert de complément à l’armée civique. Selon Thucydide (V, 67, 1), ils combattent à l’extrême-gauche de la ligne de bataille, poste le plus menacé de la phalange hoplitique : « de tout temps ils sont les seuls des Lacédémoniens à avoir le privilège de combattre séparément et à cette place ». La nuit, ils sont placés en sentinelle au-devant de l’armée (Xénophon, République des lacédémoniens, XII, 3) et jouent les éclaireurs pour ouvrir la voie au roi, qu’ils sont les seuls à précéder (ibid., XIII, 6).

Dans la Cyropédie (IV, 2), Xénophon les compare aux cavaliers hyrcaniens, utilisés par les Assyriens comme arrière-garde.

Ils restent fidèles au régime spartiate jusqu’en 370-369 av. J.-C., date à laquelle l’armée d’Epaminondas libèrera les Hilotes de Messénie et envahit la Laconie, mettant ainsi un terme à l’hégémonie du régime des homoioi sur le Péloponnèse et à la politique d’expansion spartiate en Béotie.

byza_grn

Esquiritas

Los Esquiritas (en griego Σκιρῖται, Skiritai) eran un pueblo perteneciente al estado lacedemonio, de estatus comparable al de los periecos. Estaban establecidos en Esquirítida, región montañosa y salvaje situada al norte de Laconia, en la frontera con Arcadia, entre el Oenos y el Eurotas.

Según los autores tardíos como Esteban de Bizancio o Hesiquio de Alejandría, los esquiritas eran de origen arcadio. Su modo de vida era esencialmente rural: su hábitat estaba enclavado en pueblos, los principales eran Oion y Caryai. Su territorio era inhóspito, pero estratégicamente importante para Esparta, ya que dominaba la ruta que llevaba hacia Tegea, lo que explica que cayera rápidamente bajo aquella. Su estatus social era semejante al de los periecos, pero Jenofonte (Helénicas V.2) los diferencia.

En época de guerra, los esquiritas formaban un cuerpo de élite de infantería ligera, un lochos (batallón), una parte de los 600 hombres, que servía de auxiliares del ejército ciudadano. Según Tucídides, (Historia de la Guerra del Peloponeso V.67.1), combatían en la extrema izquierda de la línea de batalla, que era el puesto más amenazado de la falange hoplítica: «de todas las épocas son los únicos de los lacedemonios en tener el privilegio de combatir separadamente y en este sitio». Por la noche, eran puestos de centinelas delante del ejército (Jenofonte, República de los lacedemonios XII.3) y hacen de exploradores para abrir camino al rey, al que son los únicos en preceder (ibid., XIII, 6).

En la Ciropedia (IV.2), Jenofonte los compara con los caballeros hircanios, utilizados por los asirios como retaguardia.

byza_grn

Скириты

Материал из Википедии — свободной энциклопедии

Скириты (др.-греч. Σκῑρῖται) — известные по древнегреческим источникам жители Скиритиды, горной области на Севере Лаконики.

Скириты отличались воинственностью и неприхотливостью, к тому же они, как правило, проявляли верность спартанцам. Поэтому они составляли особый легковооруженный отряд в спартанском войске. Этот отряд имел привилегию — он всегда занимал место на левом, наиболее опасном, крыле фаланги. На марше скириты двигались впереди колонны. В лагере выполняли задачу охранения. Обычно скиритам поручались самые опасные функции. В некотором смысле, в спартанском войске они выполняли роль конницы. Известен эпизод со скиритами во время сражения при Мантинее 418 г. до н. э.

byza_grn

Skiritai

D’Skiritai (algr.: Σκιρῖται) waren e Vollek am Lakedaimonesche Staat, déi en ähnleche Status hate wéi d’Peroiken. Si hunn an der zu Skiritis gewunnt, enger wëller Biergerlandschaft am Norde vu Lakonien op der Grenz mat Arkadien, tëscht dem Oinous an dem Eurotas.

Spéideren Auteuren, wéi dem Stephanos vu Byzanz oder dem Hesychios vun Alexandria no, haten d’Skiritai arkadesch Originnen. D’Skiritai waren eng reng Landevëlkerung, a si hunn a ville klengen Dierfer gewunnt, wouvun d’Haaptdierfer Oion a Caryai waren. Hiren Territoire war zwar net déi bescht Plaz fir ze wunnen, mä hat fir Sparta eng grouss strategesch Bedeitung, well en d’Strooss op Tegea dominéiert huet.

A Krichszäiten hunn d’Skiritai en Elitekorps vu liichter Infanterie gestallt, deen zu der spartanescher Arméi gezielt huet. Dem Thukydides no hu si op der ganz lénkser Säit gekämpft, Posten deen am meeschten duerch d’hoplitesch Phalanx a Gefor war. Vun alle Lakedaimonier ware si déi eenzeg, déi op dëser Plaz eenzel kämpfen duerften. An der Nuecht goufe si als Sentinelle virun der Arméi opgestallt an hunn dem Kinnek vu Sparta de Wee fräigemaach. Si waren déi eenzeg, déi virum spartanesche Kinnek marschéiert sinn.

De Xenophon huet si och mat den hyrkanesche Kavaléier verglach, déi vun den Assyrer weder a geféierlechen nach an ustrengenden Entreprise verschount goufen.

(5363)

6,619 total views, 3 views today

ΗΡΟΔΟΤΟΣ – HERODOTUS

irodotos

Ο Ηρόδοτος είναι ο συγγραφέας του έργου Ιστορίαι. Η λέξη “ιστορία” σήμαινε την “αναζήτηση πληροφοριών” στα αρχαία ελληνικά, και αν πήρε τη σημερινή-της έννοια αυτό οφείλεται στον Ηρόδοτο, τον “Πατέρα της Ιστορίας”, όπως τον ονόμασε ο Κικέρων. Γεννήθηκε γύρω στο 484 π.Χ. στην Αλικαρνασσό της Μικράς Ασίας. Σε νεαρή ηλικία, στην Αλικαρνασσό, συμμετείχε σε μια αποτυχημένη προσπάθεια ανατροπής του τοπικού τυράννου, του Λύγδαμη, και γιαυτό το λόγο εξορίστηκε. Όντας σε εξορία, ταξίδεψε σε πολλά μέρη, συμπεριλαμβανομένης της Περσικής αυτοκρατορίας, της Αιγύπτου, και της νότιας Ιταλίας. Στην Ελλάδα πρέπει να έζησε για κάποιο διάστημα στη Σάμο (γενέτειρα του Πυθαγόρα), και στην Αθήνα. Όμως καθώς δεν ήταν γεννημένος Αθηναίος, δεν μπορούσε να γίνει Αθηναίος πολίτης με πλήρη δικαιώματα. Έτσι όταν η Αθήνα οργάνωσε μια αποικία στους Θουρίους της νότιας Ιταλίας το 444 π.Χ., ο Ηρόδοτος πήρε μέρος, φεύγοντας έτσι από την Αθήνα. Πιθανώς πέθανε στην Ιταλία, γύρω στο 425 π.Χ.

Η ακρίβεια του έργου του Ηροδότου έχει αμφισβητηθεί από την αρχαιότητα. Εντούτοις, αρχαιολογικές και ανθρωπολογικές ανακαλύψεις κατά τον 20ό αιώνα έχουν κατά πολύ επαναφέρει την αυθεντικότητα και ακρίβεια των λεγομένων-του. Ο Ηρόδοτος συχνά παρουσιάζει διαφορετικές απόψεις για κάποιο θέμα, για να καταλήξει να πει ποια άποψη υποστηρίζει ο ίδιος, και για ποιο λόγο.Είναι γνωστό ,οτι κατα την συγγραφή των μηδικών Πολέμων,ειχε “δωροδοκηθεί” (10 τάλαντα) απο την Αθηναϊκή Πολιτεία ώστε να γραψει υπέρ της Αθήνας.κάτι που έκανε ,όμως σε πολλά σημεία κατά την διάρκεια των μαχών έδωσε και την πραγματική ερμηνεία των γεγονότων που δείχνουν την Αθήνα να προδίδει τα ιερά και πιστεύω των Ελλήνων και να μηδίζει,κάτι που έκανε τους Σπαρτιάτες να αγωνιούν .

Η μόνη Πόλη-Κράτος που εναντιώθηκε στον περσικό μένος ,πιστή στα ιδανικά απανταχού των Ελλήνων,έμελλε ιστορικά να μείνει μόνο η Σπάρτη.

51wgC7axidL

Το “Ιστορίαι” θεωρείται το πρώτο έργο ιστορίας της Δυτικής λογοτεχνίας, και γράφτηκε στην Ιωνική διάλεκτο της αρχαίας ελληνικής κατά το 440 π.Χ. Αργότερα διαιρέθηκε σε 9 βιβλία, και σε κάθε βιβλίο δόθηκε το όνομα μιας από τις εννέα μούσες της μυθολογίας: Κλειώ, Ευτέρπη, Θάλεια, Μελπομένη, Τερψιχόρη, Ερατώ, Πολύμνια (ή Πολυμνία), Ουρανία, και Καλλιόπη (με αυτή τη σειρά). Το έργο αρχίζει περιγράφοντας την ανάδυση των Περσών στην Ασία, αναφέροντας επίσης ιστορίες για άλλους Ασιατικούς λαούς, τα ήθη και έθιμά τους, και τους ηγεμόνες-τους· στη συνέχεια μας φέρνει σε μια περιοδεία στην Αίγυπτο και σε άλλα μέρη της Αφρικής· επίσης περιγράφει λαούς “υπερβόρειους”, γύρω από τον Εύξεινο Πόντο και την Κασπία Θάλασσα· τέλος εστιάζει στην Ελλάδα και στις εκστρατείες των Περσών ηγεμόνων που επιχείρησαν να καθυποτάξουν τους Έλληνες, πρώτα υπό το Δαρείο γύρω στο 490 π.Χ., και στη συνέχεια υπό τον Ξέρξη, γύρω στο 480 π.Χ., καί οι δύο από τις οποίες κατέληξαν σε Περσική ήττα.

Επειδή ο Δυτικός πολιτισμός έχει θεμελιωθεί σε αρχές που έχουν τις βάσεις-τους στην αρχαία Ελλάδα (π.χ.: ορθολογισμός, αμφισβήτηση του κύρους της αυθεντίας, απαγκίστρωση απ’ τις δεισιδαιμονίες, αντικειμενική εξέταση του φυσικού κόσμου, ισότητα των πολιτών, κ.ά.), και καθώς αυτές οι αρχές πήραν μορφή και αποκρυσταλλώθηκαν στην Ελλάδα κυρίως κατά την κλασική περίοδο (τον “χρυσούν αιώνα” που ακολούθησε την αποτυχημένη Περσική εισβολή), δεν είναι παράλογο να υποθέσει κανείς οτι ο Δυτικός Ευρωπαϊκός πολιτισμός θα μπορούσε να είχε ακολουθήσει διαφορετική διαδρομή αν οι Πέρσες είχαν επιτύχει τους στόχους-τους τότε, κατά τον 5ο αι. π.Χ. Συγκεκριμένα, αναρωτιέται κανείς τί θα ήταν ο Διαφωτισμός κατά τον 17ο –18ο αι., χωρίς τις ρίζες-του στην κλασική εποχή: θ’ ανακαλύπτονταν οι παραπάνω αρχές τελείως ξαφνικά τότε, εκ του μηδενός; Θα ήταν ίδια η πορεία της επιστήμης χωρίς την επιρροή της αρχαίας ελληνικής κληρονομιάς-της; Όλα αυτά είναι ενδιαφέροντα ερωτήματα που παρακινούν τους ανθρώπους ν’ αποκτήσουν μια πιο στενή επαφή και γνώση των γεγονότων που περιγράφει ο Ηρόδοτος στην ιστορία-του.

Παραθέτουμε ένα απόσπασμα στην ελληνικη(1966)  του έργου του Ηροδότου,πάνω στους Περσικούς Πολέμους ,ώστε να μπορέσετε να κατανοήσετε την πραγματική ιστορία της εποχής εκεινης,παρόλα τα “παράδοξα” που ο συγγραφέας του εμπότισε έντεχνα ,ένεκα του χρηματισμό που είχε δεχθεί απο τους Αθηναίους.

ΗΡΟΔΟΤΟΥ

ΠΕΡΣΙΚΟΙ

E-Θ 1966

[real3dflipbook id=”2″]

byza_grn

(818)

952 total views, 2 views today

“Κούροι του Διός”: Οι Διόσκουροι Θεοί Προστάτες των Σπαρτιατών

Archive(thumbnail)2067

Λίθινη ορθογώνια στήλη με ανάγλυφη παράσταση φιδιών με τα κεφάλια στραμμένα προς τα κάτω (Δόκανο Διοσκούρων).

Διόσκουροι, (ιων.) Διόσκοροι, Διοσκουρίται, Dioscuri.  

Δίδυμοι δωρικοί Θεοί των Ελλήνων αλλά και των Ρωμαίων (στους Έλληνες Κάστωρ και Πολυδεύκης και στους Ρωμαίους Castor και Pollux) αντίστοιχοι, κατά τον Τάκιτο (Germania 43), των τευτονικών Θεών Αλκίς (Αλκιδών;). Εγεννήθησαν μέσα από ένα αυγό στο όρος Ταϋγετο ως Λακεδαιμόνιοι παίδες,  υιός του Διός και της Λήδας (“Κούροι Διός”) ο αθάνατος Πολυδεύκης καί υιός της Λήδας και του βασιλέως Τυνδάρεω (“Τυνδαρίδαι”) ο θνητός Κάστωρ.  
Μία μυθολογική αφήγηση που διασώζει ο Πίνδαρος στον 10ο “Νεμεονίκη” του διηγείται ότι όταν ο Κάστωρ σκοτώθηκε από τον Αρκάδα Ίδα, ο Πολυδεύκης ζήτησε από τον πατέρα του Δία να τον αναστήσει δηλώνοντας πρόθυμος να αποποιηθεί ακόμη και αυτή την Αθανασία, ο δε Ζεύς κανόνισε έκτοτε να ανεβαίνουν εκ περιτροπής στον Όλυμπο, ημέρα παρά ημέρα, ως αιώνια (ηλιακά) σύμβολα της κυκλικής ροής της θείας ουσίας μέσα σε αθάνατες και θνητές μορφές για την εξασφάλιση του Αενάου.  

Εκτός από ηλιακοί Θεοί της αφοσιώσεως (ηθική πλευρά) αλλά και της κυκλικότητος των πραγμάτων (φυσική πλευρά), οι “λευκόπωλοι” (ιππείς λευκών αλόγων) Θεοί Διόσκουροι είναι επίσης και δωρητές στους ανθρώπους των ιππευτικών και πυγμαχικών τεχνικών αλλά και των πολεμικών χορών και ασμάτων. Στην ηθική τους πλευρά είναι επίσης Θεοί του μαχητικού θάρρους, του αγωνιστικού έθους (ως “Αφετήριοι”, δηλαδή αρχίζοντες τον αγώνα), της φιλότητος, της πολιτκής βουλήσεως (υπό την επίκληση “Αμβούλιοι”, με ιδιαίτερο βωμό τους στην Σπάρτη), της εκπαιδευτικής αγωγής των νεαρών ανδρών και της φιλοξενίας, καθώς επίσης, στην φυσική πλευρά τους, και έφοροι κάποιων μετεωρολογικών φαινομένων και προστάτες των ναυτικών από τις τρικυμίες όπως και οι Κάβειροι, με τους οποίους εσχετίσθησαν μετά τον 3ο αιώνα π.α.χ.χ., στη δε Δήλο, κατά τους ελλληνιστικούς χρόνους εταυτίσθησαν προς αυτούς με ιδιαίτερο ιερέα (Διοσκούρων Καβείρων) παρά την σαφή χθόνια φύση των δευτέρων. Οι ναυτικοί προσεύχονταν σε αυτούς ως “Θεούς Σωτήρες” για κατάπαυση των τρικυμιών και μετά τους τιμούσαν, ως Ολυμπίους, σε ευχαριστήρια θυσία με προσφορά λευκού προβάτου.  

Από την κλασική αρχαιότητα και εντεύθεν οι “Σωτήρες Θεοί” Διόσκουροι επεκτείνουν την σφαίρα τους ως ηλιακές συνειδήσεις και στο πεδίο της θεραπευτικής (λ.χ. ως ακόλουθοι του Ασκληπιού στην Επίδαυρο), ενώ ως “Θεοί Μεγάλοι” ελατρεύθησαν στον Κλείτορα Αρακαδίας και τις Κεφαλές Αττικής. Σύμβολό τους ένα ζεύγος “πίλων” (ημισφαιρικών κρανών, των δύο ημίσεων του αυγού της Λήδας) με ένα αστέρι στην κορυφή ενός εκάστου (Τα τελευταία μόνο από το τέλος του 4ου αιώνος π.α.χ.χ. κι εντεύθεν. Ο Σχολιστής Λυκόφρονος, διασώζει αόριστα στο σημείο 88 τη μυθολογική αφήγηση ότι ο Ζεύς ενώθηκε με τη Λήδα υπό μορφή άστρου). 

“Κούροι του Διός” Οι Διόσκουροι – Θεοί Προστάτες των Σπαρτιατών

byza_grn

dioskouroi

Το άλλο σύμβολό τους, τα λεγόμενα “Δόκανα” (δύο κάθετα ξύλα που συνδέονται με άλλα δύο χιαστί, σύμβολο της ακλονήτου συντροφικότητος) αποτελούσε την πολεμική σημαία των Σπαρτιατών. Προς τιμήν τους εωρτάζονταν τα «Διοσκούρια» σε σειρά αχαϊκές και δωρικές πόλεις με γυμνικούς αγώνες και θυσίες. Στη Σπάρτη και την Κυρήνη εωρτάζονταν με παιδιές και συμπόσια. «Διοσκούρια» εώρταζαν από το 496 π.α.χ.χ. και οι Ρωμαίοι, που καθιέρωσαν για αυτά την 8η Απριλίου του κάθε έτους, σε ανάμνηση του θριάμβου τους κατά των Λατίνων στη μάχη της Ρηγίλλης, κατά την οποία η παράδοση ήθελε να έχουν επιφανεί οι Διόσκουροι πάνω σε λευκά άλογα ως συμπολεμιστές των Ρωμαίων. 

Το 414 κτίσθηκε στο Φόρουμ της Ρώμης περικαλής Ναός τους που φιλοξενούσε και συνεδριάσεις της Συγκλήτου, ενώ άλλο μεγάλο λατρευτικό κέντρο υπήρξε το Τusculum, καθώς και η Όστια, το επίνειο της Ρώμης. Στο Άργος, όπου ο Κάστωρ εθεωρείτο αρχηγέτης των γενών της Λέρνης και ένας από τους Δώδεκα Ολυμπίους Θεούς, οι Έλληνες εώρταζαν επίσης προς τιμήν των Διοσκούρων τα λεγόμενα «Μιξαρχαγέτια» με θυσίες και πλούσια δείπνα. Στην Αθήνα λατρεύονταν με το όνομα Άνακες ή Άνακτες Παίδες.  

Η λατρεία των Διοσκούρων τέθηκε εκτός νόμου το 359 από τον χριστιανό αυτοκράτορα Κωστάντιο που διέταξε την καταστροφή όλων των Ιερών τους και την θανάτωση όλων των ιερέων τους.  

(849)

1,142 total views, 2 views today

Κωνσταντίνος Π. Καβάφης : “Εν Σπάρτη”

kavafis1_520_b

Δεν ἤξερεν ὁ βασιλεύς Κλεομένης, δεν τολμοῦσε –
δεν ἤξερε ἕναν τέτοιον λόγο πῶς νά πεῖ
πρός τήν μητέρα του: ὅτι απαιτοῦσε ὁ Πτελεμαῖος
γιά ἐγγύησιν τῆς συμφωνίας των ν’ ἀποσταλεί κι αὐτή
εἰς Αἴγυπτον καί νά φυλάττεται∙
λίαν ταπεινωτικόν, ἀνοίκειον πρᾶγμα.
Κι ὅλο ἤρχονταν γιά νά μιλήσει∙ κι ὅλο δίσταζε.
Κι ὅλο ἄρχιζε νά λέγει∙ κι ὅλο σταματούσε.

Μά ἡ υπέροχη γυναῖκα τόν κατάλαβε
(εἶχεν ἀκούσει κιόλα κάτι διαδόσεις σχετικές),
καί τόν ἐνθάρρυνε νά ἐξηγηθεῖ.
Καί γέλασε∙ κ’ εἶπε βεβαίως πηαίνει.
Και μάλιστα χαίρονταν που μποροῦσε να ‘ναι
στό γῆρας της ὠφέλιμη στήν Σπάρτην ἀκόμη.

Ὅσο γιά τήν ταπείνωσι – μά ἀδιαφορούσε.
Το φρόνημα τῆς Σπάρτης ἀσφαλῶς δεν ἦταν ἱκανός
νά νοιώσει ἕνας Λαγίδης χθεσινός∙
ὅθεν κ’ ἡ ἀπαίτησίς του δεν μποροῦσε
πραγματικῶς νά ταπεινώσει Δέσποιναν
Ἐπιφανή ὡς αὐτήν∙ Σπαρτιάτου βασιλέως μητέρα.

[1928]

Ο Κλεομένης Γ΄ υπήρξε βασιλιάς της Σπάρτης από το 236 π.Χ. μέχρι το 222 π.Χ. κι επιχείρησε να αναδιοργανώσει τη χώρα του, ώστε να μπορέσει για μία ακόμη φορά η Σπάρτη να αποτελέσει κυρίαρχη δύναμη στην Πελοπόννησο. Οι προσπάθειές του είχαν θετικά αποτελέσματα μέχρι τη στιγμή που ο αρχηγός της Αχαϊκής Συμπολιτείας -της ολιγαρχικής παράταξης της Πελοποννήσου- Άρατος της Σικυώνος, κάλεσε σε βοήθεια το βασιλιά της Μακεδονίας Αντίγονο Γ΄ Δώσωνα (224 π.Χ.). Η δράση του Αντίγονου προκάλεσε μεγάλες δυσκολίες στον Κλεομένη που αναγκάστηκε να ζητήσει τη βοήθεια του βασιλιά της Αιγύπτου Πτολεμαίου Γ΄ του Ευεργέτη. Ο Πτολεμαίος φάνηκε πρόθυμος να βοηθήσει τον Κλεομένη υπό την προϋπόθεση ότι θα λάμβανε ως ομήρους τη μητέρα του Κλεομένη, την Κρατησίκλεια, καθώς και τα παιδιά του.
Ο Κλεομένης, όμως, παρά τη βοήθεια του Πτολεμαίου δεν κατόρθωσε να αντιμετωπίσει τον Αντίγονο, ο οποίος αποδεκάτισε το στρατό του και τον ανάγκασε να καταφύγει κι εκείνος στην Αίγυπτο. Ο Κλεομένης θεώρησε ότι θα μπορούσε με τη βοήθεια του Πτολεμαίου να επανέλθει στη Σπάρτη, αλλά η δολοφονία του Πτολεμαίου του Γ΄ και η άνοδος στο θρόνο του Πτολεμαίου του Δ΄ του Φιλοπάτορα, είχε τραγικές συνέπειες για το Σπαρτιάτη βασιλιά. Ο Φιλοπάτωρ φυλάκισε τον Κλεομένη κι όταν αυτός προσπάθησε να αποδράσει ήρθε αντιμέτωπος με το στρατό του Πτολεμαίου και προτίμησε να αυτοκτονήσει από το να παραδοθεί, ενώ στη συνέχεια ο Πτολεμαίος διέταξε να εκτελεστεί η μητέρα του Κλεομένη Κρατησίκλεια και τα παιδιά του.

kratisikleia
Το «Ἐν Σπάρτη» είναι ένα από τα ποιήματα πολιτικής του Καβάφη, με το οποίο ο ποιητής προβάλλει το ήθος της Κρατησίκλειας κι επιχειρεί να αναδείξει τη μητέρα του βασιλιά της Σπάρτης ως ιδανικό πρότυπο ηγέτη. Η Κρατησίκλεια παρά το γεγονός ότι είναι ήδη σε μεγάλη ηλικία και παρά το γεγονός ότι η μετάβασή της στην Αίγυπτο μπορεί να σημάνει το τέλος της, είναι έτοιμη να θυσιαστεί για τη χώρα της, καθώς θέτει τον εαυτό της στην υπηρεσία του λαού της, όπως άλλωστε θα έπρεπε να κάνει κάθε πραγματικός ηγέτης.
Το πρώτο μέρος του ποιήματος παρουσιάζει τη μεγάλη δυσκολία που έχει ο Κλεομένης να ζητήσει από τη μητέρα του να αφήσει τη χώρα της και να πάει ως όμηρος του Πτολεμαίου στην Αίγυπτο. Ο Καβάφης δεν αναφέρεται στα παιδιά του Κλεομένη, καθώς το ποίημα επικεντρώνεται στην Κρατησίκλεια.
Είναι ιδιαίτερα παραστατικός ο τρόπος με τον οποίο ο ποιητής παρουσιάζει τη διστακτικότητα του Κλεομένη «δεν ήξερε – δεν τολμούσε – δεν ήξερε» και αμέσως πιο κάτω «κι όλο ήρχονταν – κι όλο δίσταζε – κι όλο άρχιζε – κι όλο σταματούσε». Με την εμφατική αυτή παρουσίαση του δισταγμού του Κλεομένη, ο Καβάφης κατορθώνει να τονίσει την ευκολία με την οποία η Κρατησίκλεια αποδέχεται να πάει ως όμηρος του Πτολεμαίου «Καί γέλασε∙ κ’ εἶπε βεβαίως πηαίνει.» Αυτό που για τον Κλεομένη έμοιαζε τόσο δύσκολο να το ζητήσει, για την Κρατησίκλεια είναι πολύ εύκολο να το αποδεχτεί, γιατί είναι δεδομένο για την «υπέροχη γυναίκα» ότι εφόσον η πατρίδα της τη χρειάζεται θα πρέπει να κάνει ό,τι μπορεί. Η Κρατησίκλεια δε σκέφτεται την ταλαιπωρία, τον κίνδυνο ή την ταπείνωση, εκείνο που προέχει είναι το καλό της Σπάρτης και όχι η δικής της άνεση και ασφάλεια. Σε αντίθεση με τους περισσότερους ηγέτες που διαρκώς αναζητούν τρόπους να ωφεληθούν από τα προνόμια που τους διασφαλίζει η εξουσία που διαχειρίζονται, η Κρατησίκλεια σκέφτεται μόνο πώς θα μπορέσει να φανεί χρήσιμη στην πατρίδα της.
Σε ό,τι αφορά άλλωστε το θέμα της ταπείνωσης, η Κρατησίκλεια αδιαφορεί, καθώς μια Σπαρτιάτισσα ποτέ δε θα σκεφτόταν το τίμημα μπροστά στη δυνατότητα που της παρουσιάζεται να βοηθήσει τη χώρα της. Την Κρατησίκλεια καθόλου δεν την απασχολεί αν θα πρέπει να ταπεινωθεί ή ακόμη και να πεθάνει, από τη στιγμή που αυτό θα γίνει προς όφελος της πατρίδας της κι αυτό είναι κάτι που ένας Λαγίδης δεν μπορεί να το κατανοήσει. Η δυναστεία των Πτολεμαίων (ονομάστηκαν Λαγίδες από τον πατέρα του πρώτου Πτολεμαίου τον Λάγο) είχε ιδρυθεί μόλις το 305 π.Χ., γεγονός που σήμαινε ότι δεν είχαν τη μακραίωνη παράδοση της Σπάρτης ούτε τη μεγάλη παράδοση των βασιλικών οικογενειών της, που πάντοτε αφιέρωναν τη ζωή τους στην προστασία και την ευημερία της πατρίδας τους. Ο Λαγίδης μπροστά στην Κρατησίκλεια είναι χθεσινός, δεν μπορεί για κανένα λόγο να καταλάβει τι σημαίνει να υπηρετείς το έθνος σου με κάθε τρόπο, ούτε μπορεί να αντιληφθεί την τιμή που αντλεί ένας Σπαρτιάτης από τη δυνατότητα που του παρέχεται να θυσιαστεί για την πατρίδα του.
Η Κρατησίκλεια αναδεικνύεται ένα από τα ωραιότερα πρότυπα ηγετικής προσωπικότητας στην ποίηση του Καβάφη και με το παράδειγμά της ορίζει την ιδανική στάση κάθε ανθρώπου που έχει την τιμή να ηγείται ενός έθνους.

(1086)

1,402 total views, 2 views today